Letterzetter in fijnspar: aangetaste bomen oogsten rond Ruppichteroth

In grote delen van Duitsland sterven fijnsparren af door de letterzetter, een kleine schorskever. Ook rond Ruppichteroth, ten oosten van Bonn, zijn veel sparrenbossen aangetast. Sinds 2023 oogst DEVOBO daar voor meerdere particuliere boseigenaren de aangetaste bomen. Snel handelen is daarbij belangrijk: hoe eerder het aangetaste hout uit het bos is, hoe minder de kever zich verspreidt en hoe meer houtwaarde behouden blijft.

Locatie
Ruppichteroth en omgeving (Duitsland)
Boomsoort
fijnspar
Periode
2023 tot heden
Opbrengst
Opdrachtgever
meerdere particuliere boseigenaren
Werkzaamheden
houtoogst, sortering, transport en afvoer
Oppervlakte
tussen 200 en 400 hectare
Inzet

Wat is de letterzetter?

De letterzetter is een schorskever van een paar millimeter groot. Hij boort zich in de bast van fijnsparren en legt daar zijn eitjes. De larven vreten gangen onder de bast. Daardoor kan de boom geen water en voedingsstoffen meer transporteren en sterft hij af. Gezonde sparren kunnen zich met hars verdedigen, maar na droge, warme zomers zijn de bomen verzwakt. Dan kan de kever zich snel vermenigvuldigen: in een warm jaar vliegen er meerdere generaties uit, die steeds nieuwe bomen aantasten.

1
Bomen kiezen. We bepaalden samen met de eigenaar welke bomen bleven staan en welke werden geoogst. Bomen met holtes of nesten bleven staan.
2
Rijpaden vastleggen. De machines reden alleen over vaste rijpaden, zodat de bodem en de jonge bomen zo min mogelijk werden geraakt.
3
Machinaal oogsten. Het grootste deel van het werk deden we met een PONSSE harvester. Die velt de boom, ontsnoeit hem en zaagt hem op lengte. Een forwarder bracht het hout naar het pad.
4
Met de hand waar het moest. Op plekken waar de machine niet verantwoord kon komen, werkten we met de kettingzaag.
5
Veilig voor bezoekers. Langs de paden stonden waarschuwingsborden, en de houtstapels kregen een bord dat erop klimmen gevaarlijk is.
6
Sorteren aan de kant. Het hout werd direct gesorteerd naar bestemming.

Hoe herken je aangetaste bomen?

• bruin boormeel aan de voet van de stam en in de schorsspleten;

• kleine ronde gaatjes in de bast;

• harsdruppels op de stam;

• een kroon die van groen naar rood-bruin verkleurt;

• schors die loslaat, met de typische vraatgangen eronder.

In het begin zijn de signalen klein. Daarom lopen we de percelen regelmatig na, zodat we nieuwe aantasting vroeg zien.

Onze aanpak

1. Percelen nalopen. We bepalen per perceel welke bomen zijn aangetast en welke nog gezond zijn.

2. Snel oogsten. De aangetaste bomen oogsten we met de harvester, liefst voordat de nieuwe kevers uitvliegen.

3. Bodem sparen. We rijden over vaste rijpaden, zodat de bodem niet onnodig wordt verdicht. Op steile of natte stukken werken we aangepast of met de kettingzaag.

4. Sorteren. Het hout wordt gesorteerd op kwaliteit: zaaghout, verpakkings- en pallethout, en industriehout.

5. Snel afvoeren. Het hout gaat zo snel mogelijk het bos uit, naar zagerijen en de houtindustrie, zodat de kever zich niet vanuit de houtstapels verder verspreidt.

6. Veilig voor bezoekers. Afgestorven sparren kunnen onverwacht omvallen. Langs paden zetten we het werkgebied af en plaatsen we borden.

Het lastige van deze klus

Het werk gaat door, want de kever stopt niet. Elk seizoen komen er nieuwe aangetaste bomen bij. Daarnaast liggen veel percelen op hellingen, en verschillen ze sterk in grootte. Dat vraagt om een planning die per perceel wordt afgestemd met de eigenaar.

VEELGESTELDE VRAGEN

Veelgestelde vragen

Antwoorden op veelgestelde vragen over onze dienstverlening.

Hoe herken je aantasting door de letterzetter?

Aan bruin boormeel aan de voet van de stam, kleine boorgaatjes in de bast, harsdruppels, een kroon die rood-bruin verkleurt en schors die loslaat.

Waarom is snel handelen belangrijk?

Als de kevers uitvliegen, tasten ze gezonde bomen in de omgeving aan. Bovendien verliest het hout van aangetaste bomen na verloop van tijd aan waarde.

Komt de letterzetter ook in Nederland voor?

Ja, ook in Nederland worden fijnsparren aangetast. DEVOBO werkt in Nederland, Duitsland en Frankrijk en kijkt graag vrijblijvend naar uw situatie.

 Laat ons vrijblijvend naar uw bos kijken

U hoeft nog geen plan te hebben. Vertel ons kort over uw bos, dan denken we vrijblijvend met u mee.

Nederlands